lektury online

Oświecenie: "POWRÓT POSŁA" - JULIAN URSYN NIEMCEWICZ

powrót »

Komedia polityczna powstała w napiętej atmosferze obrad Sejmu Wielkiego. Autor wykorzystał w niej typową intrygę komediową do wprowadzenia aktualnych tematów politycznych i społecznych. (wspomniana intryga to miłość dwojga pozytywnych bohaterów - Teresy i Walerego, której stają na przeszkodzie zabiegi konkurenta - Szarmanckiego - łowcy posagów, popieranego przez rodziców panny; szczęśliwe zakończenie następuje dzięki zdemaskowaniu modnego kawalera)
Najważniejsze dla wymowy utworu są dialogi, toczące się między postaciami. Poruszane są w nich aktualne problemy polityczne i społeczne, a stosunek do nich ośmiesza bohaterów negatywnych, w pozytywnym świetle natomiast stawia grupę Podkomorzego.
Bohaterowie pozytywni:
Podkomorzy - zwolennik reform (m.in. zniesienia liberum veto i wolnej elekcji); patriota ("dom zawsze ustępować powinien krajowi"); dobrze wychował synów; światły i postępowy; powściągliwy.
Podkomorzyna - dobra matka i gospodyni; interesuje się sprawami kraju
Walery - syn Podkomorstwa; poseł na Sejm; zwolennik reform; wierny i uczciwy wobec Teresy; dyskretny
Teresa - córka Starosty z pierwszego małżeństwa, wychowywana u Podkomorstwa; spokojna i uczciwa panna.
Bohaterowie negatywni:
Starosta Gadulski - typ szlachcica - Sarmaty; zacofany i niewykształcony; konserwatysta; nie obchodzi go dobro kraju; potępia wszystko, co dzieje się na Sejmie; chciwy (ożenił się dla majątku, Teresę wyda za tego, kto nie chce posagu)
Starościna - modna dama sentymentalna, nieustannie płacze, wzdycha i mdleje; wyobraża sobie, że życie przebiega zgodnie z wzorem z francuskich romansów; naiwna; mówi po francusku, a język polski kaleczy
Szarmancki - modny kawaler; roztrwonił odziedziczony majątek i szuka żony z posagiem; sprawy państwowe go nudzą; przebiegły - sprytnie zjednuje sobie Starościnę i próbuje intrygą skłócić Walerego i Teresę
powrót »