lektury online

Epoka: Renesans

Renesans - Odrodzenie ideałów antyku. Ideał człowieka wszechstronnie wykształconego, uczonego - artysty. Celem sztuki jest oddanie urody i ładu świata. Samo słowo renesans pochodzi z języka francuskiego. Renaissance dosłownie znaczy "odrodzenie", stąd w języku polskim funkcjonują dwa terminy określające tę epokę. Z jednej strony chodzi o odrodzenie się ludzkości, osiągnięcie wyższego poziomu jej rozwoju, z drugiej o programowe nawiązywanie do przeszłości, zwłaszcza kultury i sztuki antyku.. Wyprawy krzyżowe do Ziemi Świętej (tak zwane krucjaty) otworzyły Europę na świat, na nowe kultury. Rozwijający się intensywnie handel bogacił miasta, pojawiła się warstwa zamożnych kupców i bankierów, nowych mecenasów kultury. Upadło znaczenie rycerstwa (dumni pogromcy Saracenów, tak jeszcze potrzebni w okresie krucjat, zamieniali się w ziemian gospodarujących na własnych folwarkach lub osiedlali się w miastach. Ich miejsce na polu bitwy zajęli żołnierze zaciężni). W tym też czasie następują odkrycia geograficzne, Europejczycy ruszająca na zachód (kolonizując obie Ameryki) i na wschód (w poszukiwaniu korzeni i bogactw Indii i Chin), a Magellan ostatecznie udowadnia, że Ziemia jest kulą. Ramy czasowe: We Włoszech, kolebce renesansu, epoka ta rozpoczęła się już w wieku XIV, a jej schyłek przypada na wiek XVI. W Polsce trudno jest wyznaczyć dokładne daty graniczne. Zazwyczaj epokę tę zamyka się w latach 1543(ukazanie się drukiem "Krótkiej rozprawy" M. Reja) i 1584(śmierć Jana Kochanowskiego), jednak umowną datą graniczną kończącą renesans jest rok 1620.

Materiały powiązane z epoką:

Słowniczek - Anglikanizm, antropocentryzm, arianie, dramat humanistyczny, egalitaryzm, epigramat, fraszka, harmonia, heliocentryzm, humanizm, irenizm, kalwinizm, luteranizm, pieśń, protestanci, reformacja, stoicyzm, tren, utopia...czytaj dalej »
Osoby tamtej epoki - Francesko Petrarca , Rafael Santi, Michał Anioł, Mikołaj Rej, Wiliam Shakepseare...czytaj dalej »
"Żywot człowieka poczciwego" - Mikołaj Rej - traktat moralno-obyczajowy, w którym autor chwali, posługując się często negatywnymi przykładami - styl życia poczciwego, to znaczy umiarkowanego...czytaj dalej »
"Krótka rozprawa między trzema osobami, panem, wójtem a plebanem" - M. Rej - utwór jest dialogiem prowadzonym przez wymienione w tytule osoby, reprezentujące duchowieństwo (Pleban), szlachtę (Pan) i chłopstwo (Wójt). W rozmowie tych osób widać troskę autora o sprawy kraju...czytaj dalej »
"Odprawa posłów greckich" - Jan Kochanowski - pierwsza napisana po polsku tragedia renesansowa. Temat utworu został zaczerpnięty z legend o wojnie trojańskiej ale autor nadał wydarzeniom koloryt polski...czytaj dalej »
"Hamlet" - Wiliam Shakespeare - opowieść o duńskim księciu, rozdartym między miłością do ojca a uczuciem do matki...czytaj dalej »
"Romeo i Julia" - Wiliam Shakespeare - historia opowiadająca o parze najsłynniejszych literackich kochanków, potomków skłóconych ze sobą werońskich rodów Monteków i Kapuletów...czytaj dalej »
Fraszki - Jan Kochanowski - 1.Fraszki filozoficzne określające poglądy pisarza na życie i na własną twórczość: "Na swoje księgi", "Do fraszek", "Do Mikołaja Firleja", "O żywocie ludzkim", "Ku Muzom", "Na fraszki", "Na lipę", "Do gór i lasów", "Na dom w Czarnolesie", "Na zdrowie" 2.Fraszki biesiadne, dowcipne, miłosne: "Raki", "Do Hanny", "Do dziewki", "O doktorze Hiszpanie", "O miłości" 3. Fraszki patriotyczne: "Na sokolskie mogiły" ...czytaj dalej »
"Makbet" - Wiliam Shakespeare - historia wzięta z kronik szkockich. W wiernym rycerzu Makbecie, wasalu króla Dunkana, budzi się pragnienie władzy, pod wpływem przepowiedni czarownic, reprezentujących demoniczne moce zła...czytaj dalej »
Treny - Jan Kochanowski - Na całość składa się 19 utworów. Głównym bohaterem utworów jest ukochana córka Kochanowskiego - Urszulka , ale równie ważnym bohaterem Trenów jest też sam poeta. TREN I - tren inwokacyjny. Przedstawienie sytuacji: śmierć córki, jej okrucieństwo (słowiczek pożarty przez smoka), żal...czytaj dalej »
"Dekameron" - Giovanni Boccaccio (1313-1375) - zbiór stu nowel, opowiadanych przez siedem dam i trzech młodzieńców, którzy w czasie zarazy w 1348 roku uciekli do willi pod Florencją... "Sokół" - Nowela opowiada o miłości szlachcica Federigo degli Alberighi do Monny Giovanny...czytaj dalej »
"Kazania sejmowe" - Piotr Skarga - autor wylicza w nich choroby, trapiące Rzeczpospolitą: egoizm i...czytaj dalej »