lektury online

Epoka: Barok

Barok - epoka uduchowiona, u podłoża barokowej filozofii leży poczucie przemijalności życia i kruchości istoty ludzkiej. Zwrot ku Bogu i religii, myśli o życiu pozaziemskim. Niepokój i ozdobność w sztuce, celem jest wyrażenie uczuć oraz zaszokowanie odbiorcy pomysłem. Znakomicie rozwijało sie barokowe malarstwo. Największš sławę zyskali sobie dwaj holenderscy malarze: Rubens i Rembrant. Szatan, piekło, śmierć - typowe motywy sztuki. Kontrreformacja - reakcja Kościoła wobec ruchów reformacji. Upadek nauki, edukacji młodzieży, rozwoju wiedzy. Epoka baroku trwała w Polsce od schyłku XVI wieku do lat 40 wieku osiemnastego. Nazwa pochodzi z języka włoskiego (barocco=dziwny). Tak nazywano jedyną w swoim rodzaju perłę, łowioną u brzegów Portugalii - niezwykle cenną, bo rzadką, lecz o dziwnym kształcie, oryginalną, inną. Taki okazał się wiek XVII w literaturze i sztuce.

Materiały powiązane z epoką:

Słowniczek - Hiperbola, komedia klasycystyczna, koncept, kultura dworska, kultura ziemiańska, makaronizmy, marinizm, paradoks, poezja metafizyczna, sarmatyzm, sarmata, złota wolność, zestawienie antytetyczne...czytaj dalej »
CECHY STYLU BAROKOWEGO - Świątynie barokowe: występowała w nich szeroka i niezbyt długa nawa główna jako miejsce zgromadzenia wiernych, z doskonale usytuowanym i widocznym ołtarzem...czytaj dalej »
"DO TRUPA" - JAN ANDRZEJ MORSZTYN - podmiot liryczny, człowiek żywy i w dodatku zakochany, zestawia się z tytułowym nieboszczykiem, co na zdrowy rozum, wydaje się niemozliwe...czytaj dalej »
"CUDA MIŁOŚCI" - JAN ANDRZEJ MORSZTYN - sonet oparty na zaskakujących zestawieniach antytetycznych (przeciwstawnych, sprzecznych) - "jak żyję, serca nie mając?czytaj dalej »
"NIERZĄDEM POLSKA STOI" - WACŁAW POTOCKI - Utwór o charakterze społecznym, piętnuje bałagan panujący w Rzeczypospolitej, a przede wszystkim brak poszanowania dla prawa...czytaj dalej »
"ZBYTKI POLSKIE" - WACŁAW POTOCKI - satyra wytykająca wady Palaków. Ukazuje ich jako ludzi myślących głównie o przyjemnościach, zbytkach, zabawach i dostatnim życiu. Dotyczy to głównie warstw szlacheckich......czytaj dalej »
"POSPOLITE RUSZENIE" - WACŁAW POTOCKI - Ma postać obrazka z życia obozu wojskowego, bez ogródek pokazującego, jak daleko szlachta odeszła od ideałów rycerskich...czytaj dalej »
"TRANSAKCJA WOJNY CHOCIMSKIEJ" - WACŁAW POTOCKI - Epopeja opowiadająca o przygotowaniach (czyli transakcji) i przebiegu bitwy rozegranej z Turkami pod Chocimiem (1621). Utwór został oparty na pamiętniku (dzienniku wojennym) Jakuba Sobieskiego...czytaj dalej »
"PAMIĘTNIKI" - Jan Chryzostom Pasek - Łączą elementy wspomnień i autobiografii; Autor snuje o swym życiu swobodną, gawędziarską opowieść, potocznym językiem przeplatanym gęsto łaciną (makaronizmy). Opowieść jest pełna anegdot i przysłów, często humorystycznych...czytaj dalej »
"JEROZOLIMA WYZWOLONA" - TORWUATO TASSO - Epos o dziejach pierwszej wyprawy krzyżowej, dowodzonej przez Godfryda de Bouillon - zakończonej zwycięstwem europejskiego rycerstwa nad Saracenami i zdobyciem Jerozolimy...czytaj dalej »
"ŚWIĘTOSZEK" - MOLIER - bohaterem jest obłudnik, Tartuffe, człowiek udający kogoś bardzo pobożnego. Wkrada się w łaski poczciwego Orgona, dla którego jest wzorem moralnym i religijnym...czytaj dalej »
"SKĄPIEC" - MOLIER - Ukazuje postać Harpagona, człowieka, którego obsesją jest tezauryzacja, czyli gromadzenie pieniędzy. Życie swoje, dzieci i służby poddał rygorowi oszczędności...czytaj dalej »
"MARNOŚĆ" - DANIEL NABOROWSKI - wiersz mówiący o tym, aby korzystać z uroków świata...czytaj dalej »
"DO ANNY" - D. NABOROWSKI - nic nie oprze się niszczącemu działaniu czasu, władza, rozum, bogactwo, uroda...czytaj dalej »
"KRÓTKOŚĆ ŻYWOTA" - DANIEL NABOROWSKI - Życie to krótka chwila, błysk, mgnienie. To bezustanne przemijanie i dążenie ku nieuchronnej śmierci. Pesymistyczna wymowa utworu...czytaj dalej »