lektury online

Gall Anonim

Gall Anonim (zm. po 1116) – pierwszy kronikarz działający na ziemiach polskich, autor Kroniki polskiej, (łac.) Cronicae et gesta ducum sive principum Polonorum. Mediewistyka nie przekazuje wiadomości o panegiryście, który sam o sobie nie pozostawił licznych informacji. Zapewne był mnichem benedyktyńskim. Prawdopodobnie pochodził z Wenecji[1], choć przez stulecia uznawano go za prowansalskiego mnicha,. Mnich (Gall) miał być związany z kultem św. Idziego w Saint-Gilles (obecnie miasto we Francji) i klasztorem St. Gilles w Somogyvárze na Węgrzech. Przydomek Gallus został nadany Anonimowi, dzięki luźnej zapiski XVI. wiecznego dziejopisa Marcina Kromera. Żył w czasach Bolesława III Krzywoustego. Do Krakowa w Księstwie Polskim mógł przybyć ok. 1089 lub 1109. Kronikę napisał prawdopodobnie na życzenie kanclerza Michała Awdańca w latach 1112-1116. Możliwe, że po śmierci kanclerza Michała prowadził kancelarię książęcą (łac.) capella. Chronica Polonorum (łac.), jest dziełem (panegirykiem) o wybitnym kunszcie literackim. Określana była terminem: "dzieje książąt" (łac.) gesta ducum, czyli historia państwa opisująca losy panujących. Ma charakter moralistyczny. Przedstawia dzieje od początku dynastii Piastów, po czasy współczesne autorowi, doprowadzając ją do roku 1114.. Złożona z trzech części, jest dziełem literackim (nieukończonym), uzasadniającym prawa dynastii piastowskiej do panowania w Polsce. Kronika miała wytłumaczyć wiele kontrowersyjnych wydarzeń, które obarczały odpowiedzialnością ród panujący i dać pełne wyjaśnienia zgodne z polityką i interesu panującego.

Streszczenia dzieł wybranego autora: